Kadın kanserleri , dünya genelinde ve Türkiye de kadınlarda hastalık ve ölüm nedenleri arasında üst sıralarda yer almaktadır. Meme , serviks ( rahm ağzı ) , over ( yumurtalık ) , endometrium ( rahim içi ) ve diğer jinekolojik kanserler erken dönemde tespit edilkdiklerinde tedavi başarısı oldukça yüksektir. Bu nedenle toplum düzeyinde farkındalık , düzenli tarama programları ve koruyucu sağlık davranışları kitik öneme sahiptir.
Birinci sırada meme kanseri yer alır. Dünyada da en sık görülen kadın kanseri türüdür.Türkiye de kadınlarda görülen kanserlerin yaklaşık % 25 - 30 unu oluşturur. kırklı yaşlardan sonra sıklığı artmakla birlikte her yaşta görülebilir. İkinci sıklıkla rahim ağzı kanseri yer alır. Gelişmiş ülkelerde HPV aşısının uygulanmasıyla görülme sıklığı azalmıştır. Gelişmekte olan ülkelerde hala önemli bir sağlık sorunudur. Etyolojisinde %98 HPV virüsü yer alır. Rahim kanseri üçüncü sırada en sık menapoz sonrası kadınlarda görülür. Obezite , yüksek tansiyon , diyabet önemli risk faktörleridir. Yumurtalık kanseri daha az görülmekle birlikte en ölümcül jinekolojik kanserlerden biridir. Genellikle geç dönemde belirti verdiği için tanısı da geç konur.
TARAMA YÖNTEMLERİ ;
Meme kanseri için 40 yaş sonrası 2 yılda bir mamografi 20 yaştan itibaren her ay kendi kendine meme muaynesi ailede meme kanseri hikayesi olanlarda genetik yatkınlık BRCA1 VE BRCA2 gen testleri ve her yıl ultrason erken tanı ve tedavi açısından önemlidir.
Rahim ağzı kanseri için cinsel aktif kadınların her yıl PAP - SMEAR testi ile taranması HPV virüs taramasının yapılması yüksek riskli grupların saptanması açısından önemlidir. Rahim kanseri için standart bir tarama testi yoktur. Menapoz sonrası vajınal kanama önemli bir uyarıcı bulgudur ve mutlaka değerlendirilmelidir.
Yumurtalık kanseri için de etkin bir tarama yöntemi bulunmamaktadır. Ancak yıllık rutin ultrasonla muayeneler erken tanıda önemlidir. Yüksek risk grubunda ( BRCA1/2 gen mutasyonu olanlarda ) takip ultrason CA -125 testi ve gerekirse koruyucu cerrahi düşünülebilir.
Kadın kanserleri toplum sağlığı açısından önemli bir yük oluşturmaktadır .Ancak düzenli taramalar , sağlıklı yaşam alışkanlıkları , hpv aşılaması ve isk faktörlerinin erken belirlenmesiyle büyük ölçüde önlenebilir veya erken evrede yakalanarak tedavi başarısı artırılabilir. Toplumda farkındalığın artılırması , her kadının kendi sağlıpını takip etmesi ve ulusal tarama programlarına katılması kanserlerle mücadelede kritik rol oynamaktadır.
Sağlıkla ve sevgiyle kalın ..
