Yeryüzünün en soğuk ve en izole kıtası olan Antarktika, yalnızca zorlu iklim koşullarıyla değil, aynı zamanda altında sakladığı sırlarla da bilim dünyasının ilgisini çekmeye devam ediyor. 34 milyon yıldır kalın buz tabakalarıyla kaplı olan kıta, dünyanın tatlı su rezervlerinin yaklaşık yüzde 70’ini barındırıyor.
Ancak Antarktika sadece donmuş bir çöl değil; altında gizlenmiş dağlar, vadiler, gömülü nehir yatakları ve hatta bilinmeyen sinyallerle dolu gizemli bir coğrafya yatıyor!
BUZUN ALTINDAKİ ANTİK DÜZLÜKLER BİLİM İNSANLARINI ŞAŞIRTTI
Son dönemde yayımlanan iki büyük araştırma, bu kıtanın altında milyonlarca yıl boyunca saklı kalmış jeolojik yapıların günümüzdeki buz hareketleriyle nasıl ilişkilendiğini ve iklim değişikliğine nasıl yanıt verdiğini gözler önüne serdi.
Durham Üniversitesi öncülüğündeki bir uluslararası araştırma ekibi, Doğu Antarktika’nın Prenses Elizabeth Toprakları ile George V Toprakları arasında yer alan 3500 kilometrelik kıyı şeridinde daha önce haritalanmamış geniş düz yüzeyler keşfetti. ‘Radyo-eko sondajı’ adı verilen radar teknolojisi kullanılarak yapılan taramalar, buzun altında dikkat çekici bir şekilde düz, geniş alanlar olduğunu ortaya koydu.
BÜYÜK NEHİR SİSTEMLERİNDEN KALMA ANTİK KARA PARÇALARI OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜYOR
Nature Geoscience dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu düzlüklerin 80 milyon yıl önce Avustralya ile Doğu Antarktika’nın ayrılması sırasında oluşan büyük nehir sistemlerinden kalma antik kara parçaları olduğu düşünülüyor. Bugün, bu yüzeylerin üzeri yavaş hareket eden kalın buz tabakalarıyla kaplı durumda.
Araştırmanın başyazarı Dr. Guy Paxman, “Bu yüzeyler 30 milyon yıldan uzun süredir büyük ölçüde bozulmadan kalmış. Bu, buzun bazı alanlarda zemini aşındırmak yerine koruduğunu gösteriyor. Bu yapılar, yalnızca dünyanın değil, Güneş Sistemi’ndeki herhangi bir karasal gezegenin en gizemli manzaralarından biri olabilir” ifadelerini kullandı.